بهتر است قبل از بیان اتفاقات نوروز در متکازین،  نمایی از آن روزهای متکازین را به تصویر بکشیم.

تصور کنید اواخر اسفند،‌ برف و سرما هنوز در متکازین خودنمایی می‌کرد. باتوجه به محرومیت آن زمان در مناطق هزارجریب و همچنین صعب‌العبور بودن راه‌ها،‌ مسلماً مواد غذایی مناسبی در منطقه یافت نمی‌شد و مردم در فصل زمستان از اندوخته‌های خود استفاده می‌کردند. غذای مرسوم آن زمان، جو نون (نان جو) و گورس آش (آش گاورس) بود. از سه ترشی Se Tershi (ترشی سیب) و کاندس ترشی Kaandes Tershi ( ترشی ازگیل وحشی) هم در بین غذاها استفاده می‌کردند. پخت برنج نیز جزو غذاهای خانواده‌های متمول بوده و بندرت در اعیاد نیز برنج پخت می‌شد.

با توجه به شرایط فوق‌الذکر، مردم روستا برای رسیدن عید باستانی نوروز روزشماری می‌کردند تا بتوانند به بهترین وجه از مهمان‌ها پذیرایی کنند.

چند روزی مانده به سال نو،‌ شروع به تمیز کردن منازل (بندوستن Bendosten) می‌کردند و گرد و غبار و آلودگی را از منازل خود دور می‌کردند.

مراسم غریب پزوون (غریب پجون)

سه روز مانده به آغاز سال نو شمسی، مردم روستا برای خیرات و شادی روح اموات در خانه‌های خود برنج و آغوز خارش (فسنجان) پخت می‌کردند و بین همسایه‌ها توزیع می‌کردند.

با آغاز سال نو درهر خانه‌ای مجمع درست می‌کردند و هر خانواده‌ای بنا به موقعیت اقتصادی که داشت در آن غذاهایی شامل: باکله پته BaKkeleh Pateh (باقلا)، سمنی Semni (سمنو)، آغوز خارش Aghouz Kharesh (فسنجان)، بورانی، آغوز حلوا Aghouz Helvaa (حلوای گردو)، دشو حلوا Desho Helvaa (حلوای دوشاب)، کانجی حلوا Kaanji Helvaa (حلوای کنجدی)، آغوز نون Aghouz Noon (نان گردویی)، زردیجه نون Zardijeh Noon (نان زردچوبه‌ای)، مرغانه رنگی Merghaneh Rangi (تخم مرغ رنگ کرده) و .... قرار می‌دادند و به بهترین وجه از مهمان‌های خود پذیرایی می‌کردند.

در آخر نیز به کودکان، آغوز (گردو)، مرغانه رنگی Merghaneh Rangi (تخم مرغ رنگ کرده) و سنجد عیدی می‌دادند تا دل آنها را نیز شاد کنند.

لحظه تحویل سال

در زمان تحویل سال،‌معمولاً افرادی که سلاح داشتند با شلیک هوایی آغاز سال نو را به اطلاع  همه می‌رساندند. 

شگین (شگون)

در متکازین همچون مناطق همجوار رسم بر این بود که شخصی را با تفأل به قران کریم و یا روشهای دیگر بعنوان شگین یا شگون انتخاب می‌کردند. این شخص، در دست خود یک سینی حمل می‌کرد که در آن سبزه، قرآن و آینه قرار داشت و لحظاتی قبل از تحویل سال نو به بیرون از خانه می‌رفت و به محض تحویل سال نو به داخل خانه می‌آمد. اعتقاد بر این بود که این شخص بهمراه خود خوش یمنی و خوش اقبالی در سال جدید بهمراه می‌آورد. شگین پس از ورود به خانه با اهل منزل دیده‌بوسی (کش و خاش) می‌کرد و عیدی ویژه‌ای نیز دریافت می‌کرد. معمولاً شگین برای سال‌های متمادی شخص ثابتی بود.

فاتخونی (فاتحه خوانی)

مردم روستای متکازین، طبق یک سنت حسنه در اولین ساعات آغاز سال نو به دید و بازدید کسانی می‌رفتند که در طول سالی که گذشت عزیزی را از دست داده بودند و به عبارتی برای عرض تسلیت و همدردی به منازل کسانی می‌رفتند که در طول سال گذشته عزادار شده بودند.

اصطلاحات رایج در عید

عباراتی که در زمان عید باستانی نوروز در متکازین رایج بود شامل:

- اعید بویه موارکا تندرستی (aied Bavieh Mevarekaa Tandersti) عید شده مبارک و تندرستی

- نوو سال و ماه ته ره موارکا (Noou Sale maah te rr Mevareka) سال و ماه نو مبارک

- ایشالله با عاروس اعید بیری (Ishallaa Ba Aroos Aied Bairi) ایشالله با عروست عید بگیری (ازدواج کنی)

- ایشالله امسال پسر مار بوویی (Ishalla Amsal Peser Maar Bavooie) ایشالله امسال پسردار بشی (به نوعروسان)

- ایشالله زوما بوویی (Ishallaa Zuma Bavooie) ایشالله داماد بشی

- ایشالله زوار کربلا و مکه بووین 

و ....